Tự Do hay là Chết

50 năm, một khoảng thời gian tuy ngắn cho lịch sử của một dân tộc, nhưng lại dài cho một đời người. 50 năm trước, toàn lãnh thổ Việt Nam rơi vào sự thống trị của những người Cộng Sản. Và kể từ đó, hàng triệu người dân Việt Nam đã bỏ xứ ra đi, bắt đầu là làn sóng vượt biên gian nan, hiểm nghèo của những thuyền nhân, bộ nhân làm rúng động lương tâm thế giới vào những thập niên 70, 80, và 90. Những người Tị Nạn Việt Nam năm xưa và thân nhân của họ đã xây dựng nên những Cộng Đồng Người Việt Tự Do lớn mạnh trên khắp thế giới. Cái quá khứ Tị Nạn đó bây giờ đã bị lãng quên, hay vẫn còn hằn sâu trong tâm thức của họ? Thế hệ thứ hai, thứ ba, con cháu của những người Tị Nạn gốc Việt, đã có những đóng góp ngày càng đáng kể vào xã hội nơi họ đang sống. 

Bao nhiêu người trong thế hệ hiện tại và tương lai hiểu nguyên do vì sao họ được sống trong một xã hội tự do nhân bản, và có bao nhiêu người trong số đó thật sự trân quý cái giá mà cha ông họ đã phải trả?! “Thuyền Nhân: hành trình 50 năm” - phim tài liệu dài 90 phút do Thanh Tâm thực hiện, Ethnic Channels Group và Lunar Village Production sản xuất, và được sự tài trợ một phần của chính phủ Canada (Canada Media Fund)- ghi lại những câu chuyện thật, từ khi chính những nhân chứng sống về những người Tị Nạn gốc Việt. Những câu chuyện đau thương được kể trong “Thuyền Nhân: hành trình 50 năm” cho thấy phần nào sự tàn khốc của xã hội Việt Nam từ sau 1975 và nỗi tang thương mà những người Tị Nạn gốc Việt đã phải trải qua. Giai đoạn quá khứ bi thảm này làm người Việt hải ngoại có thể cảm nhận rõ ràng hơn là họ đã may mắn như thế nào. Và những gương thành công trong “Thuyền Nhân: hành trình 50 năm” cũng cho thấy trong một xã hội công bằng và nhân bản, người gốc Việt có thể đạt được những thành tựu đáng ngưỡng mộ. 

“Thuyền Nhân: hành trình 50 năm” hy vọng làm thế hệ tương lai, cũng như người dân bản xứ thông hiểu hơn về họ, những người Tị Nạn gốc Việt. Những câu chuyện thật trong giai đoạn lịch sử này là bài học xương máu cho những ai quan tâm đến vận mệnh tương lai của quốc gia dân tộc. Hy sinh của những người bỏ mình trên đường tìm tự do cần phải được tưởng nhớ. Những tang thương này không thể một lần nữa tái diễn trong lịch sử của dân tộc Việt, và nguyên nhân của nó cần phải bị vĩnh viễn xóa bỏ.

Embracing death on the quest for freedom

50 years, a short period in the history of a nation, yet long for a lifetime. 50 years ago, the entire territory of Vietnam fell under the rule of the Communists. And since then, millions of Vietnamese people have left their homeland, beginning with the arduous and perilous wave of boat people, a movement that shook the world's conscience in the 1970s, 80s, and 90s.The Vietnamese Refugees of the past and their relatives have built strong Vietnamese Communities worldwide. Is the past of the Refugees now forgotten, or does it still deeply resonate within them? The second, third, and subsequent generations of Vietnamese Refugees have made significant contributions to the societies where they live. 

How many in the current and future generations truly understand why they live in a free and democratic society and genuinely appreciate the price their forefathers had to pay?"Boat People: A 50-Year Journey" - a 90-minute documentary film by Thanh Tâm, produced by Ethnic Channels Group and Lunar Village Production, and received partial funding from the Canadian government (Canada Media Fund) - captures real stories, from the very witnesses who lived among the Vietnamese Refugees. The poignant stories recounted in "Boat People: A 50-Year Journey" partly reflect the cruelty of Vietnamese society since 1975 and the suffering that Vietnamese Refugees have endured. This tragic past enables overseas Vietnamese to appreciate more clearly how fortunate they have been. Moreover, the success stories depicted in "Boat People: A 50-Year Journey" demonstrate that in a just and equitable society, Vietnamese people can achieve admirable success. 

"Boat People: A 50-Year Journey" hopes to help future generations, as well as mainstream citizens, better understand Vietnamese Refugees.The real stories from this historical period are blood lessons for all of us, Vietnamese people concerned about the future destiny of the nation. The sacrifices of those who risked everything in search of freedom must be remembered. These sorrows must not be repeated in the future, and their causes must be permanently eradicated.

Respectfully,

Thanh Tâm,

Ethnic Channels Group, and Lunar Village Productions.

Lần đầu tiên đặt chân đến Bỉ, không chỉ được gặp gỡ những tấm lòng Việt hiếu khách giữa thủ đô của Châu Âu, mà còn có dịp chiếu phim tại đây, mang theo một phần ký ức, lịch sử của người tị nạn và tâm huyết của Thanh Tâm đến với khán giả nơi xứ lạ.

Thật xúc động khi cả hai buổi chiếu phim đều diễn ra tốt đẹp nhờ sự sắp xếp chu đáo của anh Lê Kim Dũng và chị Mẫu Đơn. Dù hội trường nóng hầm hập như lò lửa giữa mùa hè, vậy mà quý khán giả vẫn ngồi lại đến phút cuối cùng. Không chỉ xem phim, mà còn lắng nghe Thanh Tâm chia sẻ, đặt câu hỏi, cùng nhau nhớ lại một thời quá khứ tưởng đã ngủ yên, nhưng vẫn âm ỉ cháy trong lòng bao người.

Cảm ơn những ánh mắt lặng thinh mà sâu sắc.
Cảm ơn những cái bắt tay ấm áp, những lời thì thầm "Tôi cũng là thuyền nhân" hay "Cha tôi từng là sĩ quan VNCH". Chính những điều đó là lý do để Tâm còn tiếp tục làm phim, kể chuyện, và đi xa.

Một điều vô cùng đặc biệt trong chuyến đi này:
Anh Bảo đại diện ban tổ chức đã trao tặng cho Thanh Tâm một món quà vô giá, lá đại kỳ Canada từng được treo tại tòa nhà Quốc hội (Parliament Hill).

Đây không chỉ là một lá cờ. Đây là biểu tượng của tự do, của đất nước giàu lòng nhân ái đã mở vòng tay đón biết bao người Việt tị nạn năm xưa, trong đó có gia đình Tâm. Và xúc động hơn cả, đó là lá cờ mà Thanh Tâm đã mong muốn có được từ rất lâu, như một niềm ước ao nhỏ bé nhưng đầy ý nghĩa.

Xin trân trọng và ghi lòng tạc dạ.

Cảm ơn nước Bỉ.
Cảm ơn cộng đồng người Việt nơi đây.
Cảm ơn Anh Lê Kim Dũng, Chị Mẫu Đơn, anh Huấn đồng hương Sóc Trăng từ Paris lặn lội sang đây ủng hộ tinh thần, Chị Phương Uyên, Anh Khắc Long, Anh Bảo chị Minh, anh Cư chị Kiều và còn nhiều anh chị giúp nấu ăn trong bếp.
Cảm ơn những người bạn mới đã biến một chuyến đi công tác thành một kỷ niệm không thể nào quên. 🇧🇪🇨🇦💛